อุตรดิตถ์
ตั้งอยู่ทางภาคเหนือตอนล่าง เมืองแห่งพระแท่นศิลาอาสน์
ตำนานอันลึกลับของเมืองลับแล ดินแดนแห่งลางสาดหวานหอม
และบ้านเกิดของพระยาพิชัยดาบหัก ขุนศึกคู่บารมีสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช
อุตรดิตถ์ เป็นเมืองเก่าแก่
มีหลักฐานการค้นพบโบราณวัตถุสมัยก่อนประวัติศาสตร์ สมัยอยุธยา
และสมัยธนบุรี มีเมืองพิชัยและสวางคบุรีเป็นเมืองที่มีความสำคัญทางยุทธศาสตร์
เป็นเมืองหน้าด่านของกรุงศรีอยุธยา เดิมทีตัวเมืองอุตรดิตถ์เป็นเพียงตำบลชื่อ
บางโพธิ์ท่าอิฐ ขึ้นกับเมืองพิชัย แต่เพราะบางโพธิ์ท่าอิฐซึ่งอยู่ริมฝั่งขวาของแม่น้ำน่านเจริญรวดเร็ว
เพราะเป็นท่าเรือขนถ่ายสินค้า ดังนั้นในสมัยรัชกาลที่
5 พระองค์จึงโปรดเกล้าฯ ยกฐานะตำบลบางโพธิ์ท่าอิฐขึ้นเป็นเมือง
อุตรดิตถ์ ซึ่งมีความหมายว่าท่าน้ำแห่งทิศเหนือ แต่ยังคงขึ้นกับเมืองพิชัย
ต่อมาอุตรดิตถ์กลับเจริญขึ้นกว่าเมืองพิชัย จึงได้รับการยกฐานะขึ้นเป็นจังหวัด
และเมืองพิชัยเลื่อนลงไปเป็นอำเภอหนึ่งขึ้นกับจังหวัดอุตรดิตถ์จนทุกวันนี้
จังหวัดอุตรดิตถ์
มีพื้นที่ 7,838 ตารางกิโลเมตร มีทั้งหมด 9 อำเภอ คือ
อำเภอเมือง อำเภอตรอน อำเภอพิชัย อำเภอลับแล อำเภอน้ำปาด
อำเภอท่าปลา อำเภอบ้านโคก อำเภอฟากท่า และอำเภอทองแสนขัน
ทิศเหนือ ติดต่อกับ จังหวัดแพร่ และน่าน
ทิศใต้ ติดต่อกับ จังหวัดพิษณุโลก
ทิศตะวันตก ติดต่อกับ จังหวัดสุโขทัย
ทิศตะวันออก ติดต่อกับ จังหวัดพิษณุโลก และลาว
ของที่ระลึกและสินค้าพื้นเมือง
อุตรดิตถ์มีสินค้าที่น่าสนใจ ได้แก่ ผ้าซิ่นตีนจก
ผลิตภัณฑ์จากผ้าพื้นเมือง ผลิตภัณฑ์จักสานผักตบชวา หน่อไม้กระป๋อง
ลูกตาวเชื่อม ขนมเทียนเสวย กล้วยกวน ไส้เมี่ยง และไม้กวาดตองกง
ที่ทำเป็นของใช้และของที่ระลึกอันเล็กๆ รถหาซื้อได้ตามร้านค้าในเมือง
และที่อำเภอลับแล
งานพระยาพิชัยดาบหักและงานกาชาด
เป็นงานรำลึกถึงวีรกรรมของพระยาพิชัยดาบหัก และงานฤดูหนาวประจำปี
ระหว่างวันที่ 7-16 มกราคม ของทุกปี บริเวณสนามกีฬาพิชัยดาบหัก
ในงานจะมีการออกร้านของเหล่ากาชาดจังหวัด และกิจกรรมรื่นเริงต่างๆ
งานเทศกาลวัดพระแท่นศิลาอาสน์
ในวันขึ้น 8-15 ค่ำ เดือน 3 (วันมาฆบูชา) ของทุกปี
จะมีชาวบ้านทั้งในจังหวัดและจังหวัดใกล้เคียงเดินทางมาทำบุญและไหว้พระแท่นศิลาอาสน์กันเป็นจำนวนมาก
งานประเพณีถวายพระเพลิงพระบรมศพพระพุทธเจ้า
(อัฐมีบูชา)
จัดในระหว่างวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 6 ถึงวันแรม 8 ค่ำ
เดือน 6 บริเวณวัดพระบรมธาตุทุ่งยั้ง ในงานมีการจำลองพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพพระพุทธเจ้า
เป็นการน้อมจิตรำลึกถึงองค์พระสัมมาสัมพุทธเจ้า ตลอดจนพระธรรมคำสั่งสอนของพระองค์
งานเทศกาลลางสาด
จัดประมาณเดือนกันยายนของทุกปี ณ บริเวณสนามกีฬาพิชัยดาบหัก
หน้าศาลากลางจังหวัดอุตรดิตถ์ ในงานมีนิทรรศการทางวิชาการเกี่ยวกับลางสาด
การประกวดลางสาด การประกวดธิดาลางสาด การประกวดรถผลไม้
การออกร้านสินค้าพื้นเมือง
