ชัยนาท
Chainat

     ชัยนาท แปลตามศัพท์มีความหมายว่า ชัยชนะที่มีเสียงบันลือ เป็นเมืองโบราณเมืองหนึ่ง ตัวเมืองเดิมอยู่บริเวณฝั่งขวาแม่น้ำเจ้าพระยาที่ปากคลองแพรกศรีราชาใต้ปากลำน้ำเก่า ตั้งขึ้นหลังเมืองพันธุมวดี (สุพรรณบุรี) เป็นเมืองหน้าด่านของกรุงสุโขทัย สร้างในสมัยพญาเลอไทแห่งกรุงสุโขทัย ระหว่าง พ.ศ. 1860-1879 เมืองๆ นี้จึงได้ชื่อว่า เมืองแพรก หรือเมืองสรรค์ มีฐานะเป็นเมืองหน้าด่านทางใต้ เมื่อกรุงสุโขทัยเสื่อมอำนาจลง เมืองแพรกได้กลายเป็นเมืองหน้าด่านทางตอนเหนือของกรุงศรีอยุธยา ต่อมาได้เกิดชุมชนใหม่ไม่ไกลจากเมืองสรรค์ มีเจ้าสามพระยาเป็นผู้ครองเมือง ซึ่งต่อมาได้ขึ้นครองกรุงศรีอยุธยา ทรงพระนามว่า สมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 2 เมืองที่เกิดขึ้นใหม่นี้เป็นเมืองใหญ่ มีชื่อว่า ชัยนาท ในสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้ย้ายตัวเมืองจากบริเวณแหลมยางมาตั้งตรงฝั่งซ้ายแม่น้ำเจ้าพระยา ส่วนเมืองสรรค์นั้นเสื่อมลงเรื่อยๆ เพราะผู้คนอพยพมาอยู่ที่ชัยนาทเป็นส่วนใหญ่ ในที่สุดก็กลายเป็นเพียงอำเภอหนึ่งของชัยนาทเท่านั้น ชัยนาทเป็นเมืองยุทธศาสตร์ที่สำคัญ เคยใช้เป็นที่ตั้งทัพรับศึกพม่าหลายครั้ง และมีชัยทุกครั้งไป จึงเป็นที่มาของชื่อ เมืองชัยนาทแห่งนี้


     ชัยนาท มีเนื้อที่ประมาณ 2,469.74 ตารางกิโลเมตร แบ่งการปกครองออกเป็น 6 อำเภอ และ 2 กิ่งอำเภอ คือ อำเภอเมือง อำเภอหันคา อำเภอมโนรมย์ อำเภอสรรคบุรี อำเภอสรรพยา อำเภอวัดสิงห์ กิ่งอำเภอหนองมะโมง และกิ่งอำเภอเนินขาม


ข้าวซ้อมมือ
เป็นข้าวที่ได้จากการใช้เครื่องสีข้าวแบบโบราณ จึงให้คุณค่าทางโภชนาการสูง ผลิตโดยกลุ่มแม่บ้านหัวตะพาน สามารถหาซื้อได้ที่ วัดหัวตะพาน ต.แพรกศรีราชา โทร. 0 5643 7191, 0 5643 7055

เครื่องเบญจรงค์
เป็นผลิตภัณฑ์ที่ต้องใช้ความปราณีตในการเขียนลวดลายต่าง ๆ ลงบนเครื่องปั้นดินเผา เป็นเอกลักษณ์แบบไทย มีทั้งจาน ชาม ถ้วย โถ ชุดน้ำชา จำหน่ายทั้งปลีกและส่ง สามารถหาซื้อได้ที่ ชัยนาทเซรามิค เลขที่ 19 หมู่ 1 ต.ชัยนาท (ตามเส้นทางชัยนาท-สุพรรณบุรี) โทร. 0 5642 6667

เครื่องปั้นดินเผา
เครื่องปั้นดินเผาของจังหวัดชัยนาทใช้วัสดุที่มีคุณภาพ มีความคงทนถาวร และรูปแบบทันสมัย เช่น กระถาง แก้วน้ำ จาน ที่รดต้นไม้ สนใจสามารถติดต่อหาซื้อได้ที่ โครงการสนับสนุนการพัฒนาอุตสาหกรรมชนบท บ้านท่าระบาด เลขที่ 60 หมู่ 2 ตำบลแพรกศรีราชา การเดินทาง ตามเส้นทางสายชัยนาท-สุพรรณบุรี ห่างจาก อ.สรรคบุรี 4 กิโลเมตร เปิดจำหน่ายตั้งแต่เวลา 09.00–17.00 น. ทุกวัน โทร. 0 5648 1392 จำหน่ายทั้งปลีกและส่ง

ที่นอนดักคะนน
เป็นผลิตภัณฑ์ประเภทที่นอน ซึ่งยัดด้วยนุ่นจากฝีมือชาวบ้านดักคะนน ต.ธรรมามูล

น้ำตาลห้วยกรด
เป็นน้ำตาลปึกที่ผลิตจากน้ำตาลโตนด ซึ่งมีปลูกกันมากที่ตำบลห้วยกรด ขั้นตอนการผลิตเป็นแบบดั้งเดิมรสหอมหวาน เหมาะสำหรับประกอบอาหารประเภทขนม

ผลิตภัณฑ์แชมพูสมุนไพร
มีทั้งแชมพู ครีมนวด ครีมอาบน้ำ เป็นผลิตภัณฑ์ที่มีชื่อเสียง และมีคุณภาพดี โดยผลิตจากมะกรูด ว่านหางจระเข้ ดอกอัญชัญ ขมิ้นชัญ ประคำดีควาย ผลิตโดยกลุ่มแม่บ้านท่าทราย หมู่ที่ 1 ต.บางหลวง อ.สรรพยา โทร. 0 1928 3181 และกลุ่มแม่บ้านสวนลำใย หมู่ที่ 3 ต.บางหลวง โทร. 0 5641 4064 (สำหรับผู้ที่สนใจศึกษาการทำแชมพูสมุนไพร มีบริการสอนโดยคิดหลักสูตรละ 1,500 บาท สนใจสอบถามได้ที่กลุ่มแม่บ้านท่าทราย)

ผลิตภัณฑ์ผักตบชวา
เป็นผลิตภัณฑ์ที่นำเอาวัสดุท้องถิ่นมาประดิษฐ์เป็นสิ่งของเครื่องใช้ ของประดับตกแต่งบ้าน มีหลายแบบ ฝีมือปราณีตสวยงาม ราคาย่อมเยา อาทิ กระเป๋า ตะกร้า รองเท้า กระถางต้นไม้ ถาดรูปไก่ แจกัน ซึ่งเป็นฝีมือของชาวบ้านกลุ่มจักสานบ้านอ้อย กลุ่มจักสานบ้านวัดกำแพง กลุ่มจักสานบ้านตลุก นักท่องเที่ยวที่สนใจสามารถหาซื้อได้ที่ กลุ่มหัตถกรรมผักตบชวาบ้านอ้อย หมู่ 7 บ้านอ้อย ต.สรรพยา ตั้งแต่เวลา 09.00–17.00 น. ทุกวัน โทร. 0 5649 9496 นอกจากนี้ยังมีกลุ่มจักสานบ้านวัดกำแพง โทร. 0 5649 9216 และกลุ่มจักรสานบ้านตลุกอีกด้วย

ผลิตภัณฑ์ผ้าทอ
เป็นผลิตภัณฑ์ที่กลุ่มแม่บ้านใช้เวลาที่เหลือจากการทำไร่ โดยมีลายผ้าเป็นเอกลักษณ์ของท้องถิ่น คือ ผ้าซิ่นไหมตีนจก ได้รับอิทธิพลจากบรรพบุรุษเชื้อชาติลาว ซึ่งอพยพมาตั้งรกรากที่เมืองชัยนาท ผลิตโดยชาวบ้านกลุ่มทอผ้าเนินขาม หมู่ 6 ต.เนินขาม โทร. 0 5645 1227 และกลุ่มทอผ้าบ้านทุ่ง หมู่ 9 ต.เนินขาม

ส้มโอมโนรมย์
พันธุ์ที่นิยมปลูกของจังหวัดชัยนาท ได้แก่ พันธุ์ขาวแตงกวา ซึ่งมีรสหวานและกรอบ ผลใหญ่ สามารถหาซื้อได้ทั่วไป และจะมีการจัดงานวันส้มโอชัยนาทในช่วงเดือนสิงหาคมของทุกปี

เสื่อกก และเครื่องจักสาน
อ.มโนรมย์ มีผลิตภัณฑ์ที่ผลิตจากต้นกก และไม้ไผ่ ซึ่งนำมาทำเป็นเสื่อกก กระเป๋า ตะกร้า กระจาด ถาดผลไม้ พัด ฯลฯ ที่มีคุณภาพและรูปแบบที่สวยงาม โดยฝีมือของกลุ่มทอเสื่อกกบ้านท่าฉนวน ตั้งอยู่เลขที่ 56/76 หมู่ 2 ต.ท่าฉนวน โทร. 0 5643 4021 กลุ่มจักสานบ้านเนินไผ่ หมู่ 3 ต.วัดโคก และกลุ่มจักสานบ้านท่าฉนวน หมู่ 3 ต.ท่าฉนวน


งานมหกรรมหุ่นฟางนกนานาชาติ งานของดี และงานกาชาดจังหวัดชัยนาท
เป็นการนำฟางข้าวที่ไม่ได้ใช้ประโยชน์ มาประดิษฐ์เป็นรูปนกขนาดใหญ่หลายชนิด แล้วนำมาติดตั้งบนรถ จัดเป็นรูปขบวนแห่ไปตามถนน และจะมีการจัดประกวดบริเวณสนามหน้าศาลากลางจังหวัด นอกจากนั้นยังมีการออกร้านจำหน่ายสินค้าพื้นเมืองและผลิตผลทางการเกษตร งานจัดประมาณเดือนกุมภาพันธ์ของทุกป

งานส้มโอชัยนาท
ชัยนาทเป็นจังหวัดที่มีการปลูกส้มโอมากและมีรสชาติดี ส้มโอที่มีชื่อของชัยนาท คือ พันธุ์ขาวแตงกวา ซึ่งจะมีผลกลม ผิวเรียบ เปลือกบาง รสหวาน กรอบ อมเปรี้ยวนิดๆ ไม่มีรสขม งานจัดช่วงปลายเดือนสิงหาคม-ต้นเดือนกันยายน บริเวณหน้าศาลากลางจังหวัด กิจกรรมที่น่าสนใจ คือ การประกวดส้มโอ การจัดนิทรรศการให้ความรู้จากหน่วยงานทางราชการ การออกร้านจำหน่ายกิ่งพันธุ์และผลส้มโอของเกษตรกรชาวชัยนาท