แพร่
เป็นนครแห่งวรรณกรรมอมตะลิลิตพระลอที่รู้จักกัน ทั่วไป
เมืองนี้เริ่มก่อตั้งเมื่อประมาณพุทธศตวรรษที่ 12 หลังจากตั้งเมืองเชียงใหม่เป็นราชธานีแล้ว
ตามศิลาจารึก ของพ่อขุนรามคำแหงกล่าวว่า แพร่เคยเป็นเมืองหนึ่งใน
อาณาจักรสุโขทัย เรียกชื่อว่า เมืองแพล ในสมัยที่ขอมมี
อำนาจในเขตลานนาไทย ได้เปลี่ยนชื่อเมืองเป็นเวียงโกศัย
ซึ่งแปลว่าผ้าแพร แล้วมาเปลี่ยนเป็นเมืองแพร่ในสมัยใด
ไม่ปรากฏหลักฐาน
จังหวัดแพร่มีพื้นที่ประมาณ
6,538 ตารางกิโลเมตร มีแม่น้ำยมไหลผ่าน ลักษณะภูมิประเทศเป็นภูเขาล้อมรอบทั้งสี่
ทิศ มีที่ราบอยู่ตอนกลางของจังหวัด แบ่งการปกครองออกเป็น
8 อำเภอ คือ อำเภอเมืองแพร่ อำเภอสูงเม่น อำเภอเด่นชัย
อำเภอลอง อำเภอวังชิ้น อำเภอสอง อำเภอร้องกวาง และอำเภอหนองม่วงไข่
หมูยอ มะขามแก้ว ม่อฮ่อม
งานไหว้พระธาตุช่อแฮ เมืองแพร่แห่ตุงหลวง
จัดขึ้นระหว่างวันขึ้น
11-15 ค่ำ เดือน 4 โดยมีการจัดขบวนแห่แบบล้านนา ให้ผู้ร่วมขบวนทุกคนแต่งกายแบบพื้นเมืองแห่ผ้าขึ้นไปห่มองค์
พระธาตุ นอกจากขบวนแห่ที่น่าสนใจแล้ว ในยามค่ำคืนยังมีมหรสพให้ชม
รุ่งเช้าวันขึ้น 15 ค่ำ มีการทำบุญตักบาตร และจะเวียนเทียนรอบองค์พระธาตุ
และพระวิหารในเวลากลางคืน
งานแอ่วสงกรานต์น้ำใจเมืองแป้
นุ่งม่อฮ่อมแต๊งามตา
จัดงานขึ้นบริเวณศูนย์หัตถกรรมเวียงโกศัย
ในช่วงสงกรานต์ระหว่าง วันที่ 13-17 เมษายน ในเวลากลางวันจะเล่นสงกรานต์สนุกสนาน
ส่วน ในเวลาค่ำจะแต่งกายด้วยชุดม่อฮ่อม ล้อมวงกินขันโตกในบรรยากาศที่
เป็นกันเอง
งานกิ๋นสลาก
คล้ายประเพณีถวายสลากภัตของภาคกลางนั่นเอง
ชาวบ้านจะจัดเครื่อง ไทยทาน เขียนสลากชื่อของตนติดไว้
แล้วนำไปรวมกันที่หน้าพระ ประธาน พระสงฆ์จะจับสลากขึ้นมาให้มรรคทายกประกาศ
เจ้าของ สลากก็จะนำเครื่องไทยทานของตนไปถวายแด่พระสงฆ์
งานนี้จะจัด ขึ้นตามวัดต่าง ๆ ช่วงเดือน 10
งานเทศกาลลอยกระทง เผาเทียนเล่นไฟเพนียงเวียงโกศัย
จัดขึ้นในวันขึ้น
15 ค่ำ เดือน 12 บริเวณท่าน้ำศรีชุม นอกจากกิจกรรม ลอยกระทงแล้ว
ภายในงานยังมีการล้อมวงกินขันโตก โดยผู้ร่วมงานจะแต่งกายด้วยชุดม่อฮ่อมซึ่งเป็นชุดพื้นเมืองของจังหวัดแพร่
